راههای ایجاد انگیزه برای درس خواندن وغلبه بر تنبلی و کسلی

راههای ایجاد انگیزه برای درس خواندن وغلبه بر تنبلی و کسلی
 

 
راههای غلبه بر تنبلی و کار امروز رو به فردا نینداختن
تنبلی یا اهمال کاری یکی از آسیب های اخلاقی و انسانی است که کوتاهی و ضعف همت از آثار و نتایج آن به شمار می رود. افراد تنبل واهمال کار که در واقع دچار یک آسیب روانی شده اند و به عادت ناپسند تعلل ورزیدن، سبک گرفتن و سهل انگاری در کارها و وظایف محوله خو کرده اند، معمولا از همت پایینی برخوردارند. این عادت که در نزد بیشتر مردم رایج است، یکی از آسیب های روانی محسوب می شود و بنا بر آماری که برخی از روان شناسان در این زمینه ارائه کرده اند ۹۵ درصد مردم به نوعی به این مشکل مبتلا هستند (آلبرت آلیس و ویلیام جیمزنال، روان شناسی اهمال کاری، توجه محمد علی فرجاد، تهران، مؤسسه امید، ۱۳۷۵، ص ۹).
در آموزه دینی به مسأله تنبلی و اهمال کاری توجه خاصی شده است. امام باقر(ع) می فرماید: تنبلی و بی حالی به دنیا و آخرت شما ضرر می زند (بحار، ج ۷۸، ص ۱۸۰).
و نیز در حدیث دیگر می فرماید: من از کسی که در کارهای دنیا تنبلی می کند، بدم می آید زیرا کسی که نسبت به کارهای دنیا تنبل باشد. نسبت به کارهای آخرت تنبل تر خواهد بود(فروع کافی، ج ۵، ص ۸۵).
در حدیث دیگری امام علی(ع) می فرماید: هر کس سستی و اهمال کاری را پیشه خود کند وظایفی که بر عهده اش گذاشته شده ضایع می شود (بحار، ج ۷۳، ص ۱۶۰).
تنبلی و سستی در کارها آنچنان نکوهیده و زشت است که در دعاهای زیادی که از معصومین(ع) رسیده درمان آن از خداوند خواسته شده و از ما خواسته شده تا از شر آن به خدا پناهنده شویم (میزان الحکمه، ج ۸، ص ۳۹۶، باب ۳۴۹۱).
برای درمان این مشکل لازم است علل و ریشه های آن را بررسی کنیم؛ زیرا اگر بتوانیم ریشه مشکل را بیابیم درمان آن آسان خواهد شد. روان شناسان عوامل زیادی برای این اسیب روانی ذکر کرده اند که دردو دسته کلی قرار دارد:
آسیب ها و ناهنجاری هایی که مربوط به درون شخص است مانند: خودکم بینی، توقع بیش از حد از خود، پایین بودن سطح تحمل, کمال طلبی وسواس گونه، اشتیاق به لذت جویی کوتاه مدت، فقدان قاطعیت و عدم اعتماد به نفس.. آسیب هایی که در ارتباط با دیگر اشخاص و یا محیط اطراف فرد خود را نشان می دهد مانند نارضایتی از وضع موجود، عدم تسلط بر کار، نگرش منفی به کار، نگرش غیر واقع بینانه از دیگران، احساس عدم مسؤولیت در برابر دیگران، لجبازی با دیگران، اهمال کاری و پرخاشگری انفعالی و برچسب زدن به این و آن (دکتر مرتضی آقا تهرانی، مجله معرفت، ش ۶۴ ، ص ۴۰).
عوامل فوق کما بیش در افراد اهمال کار و تنبل به چشم می خورد که افراد باید به تدریج سعی در رفع آنها در خود باشند. ما در اینجا با توجه به این عوامل به بعضی از راهکارهای نظری و عملی برای درمان تنبلی اشاره می کنیم (همان).
۱)قدرشناسی از فرصت های به دست آمده: گاهی افراد اگر گذر زمان و فرصت های پیش آمده را درک نکنند و به ارزش بی بدیل وقت توجه نکنند، به راحتی آن را از دست می دهند. به طور مثال کسب علم و دانش و بالا رفتن از نردبان ترقی همیشه برای انسان میسر نمی شود. پس اگر شخصی فرصت آن را پیدا کند ولی به اهمیت و ارزش واقعی آن واقف نباشد، ممکن است آن را با تنبلی و بی حالی به راحتی از دست بدهد و زمانی حسرت آن را بخورد که هیچ سودی نداشته باشد که فرمودند: ضایع کردن فرصت ها نتیجه ای جز غصه ندارد(بحار، ج ۷۱، ص ۲۱۷).
مسلما فهم و درک ارزش وقت و فرصت های به دست آمده، افراد را از تنبلی و اهمال کاری باز می دارد.
تلاش در ایجاد انگیزه: بسیاری از موارد تنبلی و اهمال کاری به خاطر نداشتن انگیزه کافی است و همین مسأله باعث بی حالی و تنبلی شخص در انجام کارها و وظایف محوله می شود. اگر انگیزه کافی در ما وجود نداشته باشد در انجام وظایف واجب هم سستی می کنیم. بنابراین بر ما لازم است با توجه به نتایج و ثمراتی که ازانجام کارهایمان به دست می آوریم در خود ایجاد انگیزه کنیم، به طور مثال در آموزه های دینی نکات جالبی برای ایجاد انگیزه در افراد نسبت به انجام وظایف شرعی بیان شده است. مثلا در روایتی آمده است که شما خود را در دنیا مانند غریقی بدانید که برای نجات خود تلاش می کند (بحار، ج ۹۰، ص ۳۰۷).
یقینا کسی که دنیا را چون دریایی پرتلاطم می بیند و ساحل نجات را ایمان به خدا و انجام دستورات دینی می داند، هرگز تنبلی و سستی در کارش پیدا نمی شود.
تعیین وقت معین برای هر کار: افراد باید برای هر کاری قبل از انجام آن وقت معینی در نظر بگیرند تا در آن وقت و فاصله زمانی کار انجام شود. اگر وقت هر کاری از قبل مشخص نشود، ممکن است انسان در انجام آن امروز و فردا کند. مثلا یک کشاورز اگر نداند زمان کاشت، داشت و برداشت محصول محدود است، یا به آن بی توجه باشد، هرگز نمی تواند محصول خوبی به دست آورد.
۴)تعیین دقیق تاریخ: برای انجام هر کاری لازم است شخص با توجه به امکانات خود تاریخ دقیق پایان کار را مشخص کند.
۵)استفاده از فن جزء جزء کردن: کار خود را به بخش های کوچکتر تقسیم کنید تا بتوانید بر آن مسلط شده و از عهده انجامش برآیید. به عنوان مثال، هر سه کتاب از منابع ارشد را بخشی به حساب آورده و پس از انجام هر بخش، پاداشی مناسب برای خود در نظر بگیرید سپس به انجام مسایل بخش ها بپردازید.
۶)اولویت بندی کارها: اشخاص برای خود وظایف گوناگونی را در نظر می گیرند. هر کس باید بتواند کارهای با اهمیت تر را با اولویت اول ا نجام دهد. این تقسیم بندی شما را مقید خواهد کرد تا به کاری که فوریت بیشتری دارد بیندیشید در این مورد اگر به طور جدی در انجام آن تسریع نکنید، اهمال کاری شما در سایر امور نیز تأثیر خواهد گذاشت.
۷)اقدام به کار در حد توان: گاه انسان به کاری مبادرت می کند که از حد توان و طاقت او به مراتب فراتر است. در اینجا شخص با انتخاب غلط، زمینه اهمال کاری خود را فراهم ساخته است. بنابراین هر کس اول باید توان خویش را در انجام کارها درست برآورد کند و سپس کاری در خور و مناسب با توانش بپذیرد.
۸)تغییر محیط: گاهی تنبلی و اهمال کاری به خاطر شرایط محیطی خاصی است که فرد در آن قرار گرفته است. تغییر و تحول در این شرایط می تواند تنبلی و بی حالی را از افراد دور کند.
۹)استفاده از عهد و پیمان: گاهی لازم است برای درمان تنبلی با خود عهد ببندیم که در انجام آن کار کوتاهی نکنیم و در صورت شکستن عهد و پیمان برای خود تنبیهی در نظر بگیریم.
در علم اخلاق این شیوه را مشارطه گویند که شخص برای اصلاح نفس خویش هر سحرگاه با خود شرط و قراردادی مجدد می بندد تا که به سوی کمال سیر کند. در گفتاری حکیمانه از امام امیرالمؤمنین در آثار پیمان آمده است: «با نماز پیمان وفا ببند تا این که بر آن مواظبت کنی» (نهج البلاغه، خطبه ۱۹۹، ص ۴۱۸).
۱۰)هر یک از راهکارهای فوق را نوشته و خود را به انجام آن مقید سازید و به هر بار عمل امتیاز و به هر بار تخلف نیز کارت قرمز دهید بعد ببینید طی یک روز امتیازها بیشتر است یا کارتها سعی کنید روز به روز به تعداد امتیازها بیافزایید.

اکنون که شما قصد دارید در کنکور سراسری شرکت کنید یک تصمیم فی نفسه بسیار ارزشمندی است و حاکی از اینست که شما سعی دارید توانمندیهای خود را شکوفا کنید و مدارج بالاتری را از نظر علمی طی کنید تا انشاءالله فرد موثرتری در آینده باشید و در عین حال از موقعیت اجتماعی و علمی بالاتری برخوردار باشید. این تصمیم شما وقتی جامه عمل می پوشد که شما لوازم این تصمیم را بپذیرید و از عالم تخیلات بیرون بیایید و بصورت واقع بینانه و با برنامه ریزی صحیح اقدام کنید.
به طور مسلم موقعیت فعلی شما از چند لحاظ حائز اهمیت است
اول اینکه ورود شما به دانشگاه آن هم با آن رقابت بسیار جدی حاکی از توانمندی شما و لیاقت شماست اگر شما با جدیت همت کنید و مسئله را جدی تلقی کنید خواهید توانست، گرچه راه پیدا نکردن به دانشگاه نیز نباید یک شکست مطلق ارزیابی شود
دوم اینکه به خود تلقین کنید پذیرش لوازمات چنین تصمیمی را یعنی با خود بگوئید صرف تصمیم کافی نیست باید من با برنامه ریزی صحیح از تمام توان و موجودی خود استفاده کنم و تمام مشکلات آنرا تحمل کنم به قول سعدی:

 
مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد

نابرده رنج گنج میسر نمی شود

و به خود قول دهید که اگر من امروز زحمت بکشم فردا از نتیجه و میوه شیرین آن زحمات بهره مند خواهم شد به فرموده قرآن: «فان مع العسر، یسرا»؛ (سوره شرح / آیه ۵).
سوم اینکه برای عملی ساختن آنچه گفته شد باید اهداف و نیازهای خود را نیز مد نظر داشته باشید و آن اهداف را تعیین کنید زیرا تعیین اهداف نقش مؤثری در افزایش انگیزه انسان دارد و انگیزه های هر فردی می تواند موتور محرک برای او باشد و موجب تحقق برنامه ریزی های او شود
البته خود شما نیز می دانید که باید تلاش کرد و زحمت کشید تا به این خواسته رسید اما چگونه؟ در واقع سؤال شما از چگونگی و نحوه این تلاش و کوشش است از این رو راهکارهایی که برای دستیابی به آن هدف مفید است خدمت شما ارائه می کنیم سعی کنید با جدیت هر چه تمام تر آنها را عملی سازید:
برای خود برنامه ای شبانه روزی تنظیم کنید و کارهایتان را – اعم از مطالعه، خواب، عبادت، تفریح، ورزش، تغذیه و… – در زمان معین و طبق برنامه انجام دهید.
برای تقویت انگیزه خود هدف نهایی و اهداف واسطه ای خود را از درس خواندن مشخص کنید زیرا اگر انسان هدف مشخصی داشته باشد همواره آن هدف برای او ایجاد انگیزه می کند انگیزه مانند یک موتور محرکه، انسان را به پیش می برد.
از پراکنده خوانی اجتناب کنید همان طور که گفته شد، مطالعات شما باید هدفمند و در زمان مناسب باشد.
بعد از غذا خوردن , بلافاصله مطالعه نکنید.
سعی کنید در کتابخانه و با نشستن صحیح پشت میز، مطالعه کنید.
بعد از ۴۵ دقیقه مطالعه، یک ربع استراحت کنید و اگر برایتان امکان دارد, نوشیدنی یا میوه، یا حداقل چند دانه کشمش و یا بیسکویت بخورید. البته لازم نیست هر ۴۵ دقیقه خوردن یا نوشیدن تکرار شود ولی استراحت لازم است هرگز چند ساعت به طور مستمر مطالعه نکنید.
هنگام امتحانات، از مواد قندی و مغذی بیشتر استفاده کنید. مانند: خرما، کشمش، انجبر، عسل، مربا و… .
شب ها حدود ۶ ساعت استراحت و خواب داشته باشید و در بین روز، بعد از صرف نهار، یک ساعت استراحت کنید.
حتما هر روز حداقل نیم الی یک ساعت ورزش (مورد علاقه) انجام دهید.
سعی کنید با افراد جدی و پر کار ارتباط بیشتری برقرار کنید و در صورت امکان با یکدیگر درس بخوانید.همیشه موفق باشید!

شماره تماس جهت مشاوره رایگان کنکور : ۰۹۱۲۱۹۶۴۵۲۵

آزمون برتر استاد احمدی استاد حسین احمدی انتشارات گیلنا درس خواندن آسان است طعم مطالعه طعم مطالعه با لذت مشاوره نحصیلی رایگان مشاوره کنکور مقالات کنکور مقالات کنکوری کنکور کنکور آسان است کنکور اسان کنکور اسان است کنکور برتر کنکور نیوز کنکورآسان

 

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

رفتن به بالا